moje oko - portal o oczach
moje oko - wszystko o oku moje oko - wszystko o oku

Zespół suchego oka

Zespół suchego oka jest jednym z najczęstszych problemów, z jakim pacjenci zgłaszają się do specjalisty. W Polsce obserwuje się wzrost pacjentów z wyżej wymienionymi  dolegliwościami. Jest to najczęściej spowodowane nieprawidłowościami w ilości oraz jakości filmu łzowego (popularnie zwanego łzami), który znajduje się na powierzchni naszego oka.

Film łzowy składa się z trzech warstw. Wewnętrzna warstwa odpowiada za prawidłowe utrzymywanie się filmu łzowego na powierzchni oka. Środkowa warstwa zapewnia wilgotność, zaopatruje rogówkę w tlen oraz inne substancje odżywcze. Warstwa ta składa się w ponad 95% z wody z niewielką ilością soli, białka i innych składników. Zewnętrzną warstwę stanowi film lipidowy, który stabilizuje film łzowy i zapobiega jego odparowaniu.

Łzy powstają w gruczołach znajdujących się wokół oka. Warstwa wodna jest produkowana w gruczole łzowym znajdującym się pod górną powieką. Przy każdym mrugnięciu łzy są równomiernie rozprowadzane na powierzchni oka, a  dzięki swojej stabilności zapewniają ochronę przez kilkanaście sekund, póki warstwa nie pęknie;  po tym czasie warstwa musi być odnowiona. 

Płyn znajduje ujście w kanale łzowym, który poprzez szereg mniejszych kanałów łączy się z nosem, powodując katar podczas płaczu.

Większa ilość łez jest również wytwarzana jako odpowiedź na niektóre stany emocjonalne. Agresja, bezsilność, smutek - u niektórych z nas wywołują płacz.  Taki płacz nie pomaga jednak wiele jeżeli chodzi o dyskomfort związany z zespołem suchych oczu.

Przyczyn, które wywołują zespół suchego oka jest wiele, jedną z podstawowych jest proces starzenia związany z tym, iż w miarę upływu lat organizm ludzki produkuje coraz mniej tłuszczów. Dotyczy to również filmu łzowego, który zmienia swą konsystencje stając się mniej stabilnym co wpływa na to, iż rogówka staje się coraz bardziej wrażliwa na suchość. Także wiele czynników zewnętrznych takich  jak suche powietrze, dym papierosowy czy coraz popularniejsze klimatyzacje powodują suchość naszych oczu. Dużą rolę odgrywa postęp techniki oraz wkroczenie do naszego życia komputerów  - praca przy komputerze męczy  oczy, mrugamy rzadziej, co może powodować ich suchość. Kolejnymi czynnikami są urazy oka oraz choroby innych narządów jak zespół Sjögrena, cukrzyca, choroby tarczycy. Także zmiany hormonalne takie jak menopauza mogą być przyczyną uskarżania się kobiet na uczucie suchych oczu. Dyskomfort związany z suchością oczu mogą odczuwać również osoby noszące szkła kontaktowe.

 

Symptomy

  • swędzenie
  • pieczenie
  • podrażnienie
  • zaczerwienienie
  • niewyraźne widzenie
  • łzawienie
  • dyskomfort podczas dłuższego czytania, oglądania TV
  • światłowstręt


Wykrywanie i diagnozowanie

Istnieje kilka metod diagnostycznych służących do diagnozowania zespołu suchego oka.

Na początku należy ustalić jakie są przyczyny zgłaszanych przez pacjenta objawów. W tym celu wykonuje się test Schrimera, podczas którego bada się ilość łez produkowanych przez oko w ciągu 5 min. Służy do tego pasek bibuły umieszczany pod dolną powieką. Jeżeli wilgotność paska wynosi powyżej 10 mm wynik jest prawidłowy. Następnie wykonuje się kilka innych testów mających na celu okeślenie jakości oraz szybkości parowania filmu łzowego. Bada sie jego spoistość i wrażliwość na przerwanie.


Leczenie

Jeżeli chodzi o zespół suchych oczu to problem jest bardzo obszerny i wymaga dokładnego przeanalizowania. Leczenie powinno prowadzić do zmniejszenia dolegliwości oraz zapobiegania uszkodzeniom rogówki. Wiele osób może zmniejszyć dolegliwości poprzez stosowanie specjalnych kropli tzw. sztucznych łez, podawanych w zależności od potrzeby, 2-3 a nawet do kilkunastu razy dziennie. Obecnie na rynku znajduje się wiele takich preparatów zarówno w postaci kropel jak i żeli. Musza one być dobierane indywidualnie ze względu na skład, gdyż niektórzy pacjenci mogą być wrażliwi na składniki poszczególnych preparatów. Pomocne może być również unikanie zbyt suchych, gorących oraz klimatyzowanych pomieszczeń, unikanie tarcia oczu. W czasie oglądania telewizji czy pracy przy komputerze należy pamiętać o częstym mruganiu oraz o robieniu sobie przerw, aby nie przemęczać oczu. U pacjentów mających nieprawidłowości w budowie bądź funkcjonowaniu oka, takie jak np. niedomykalność powiek, możliwe jest również leczenie chirurgiczne. W przypadku, gdy suchość oczu wynika z innych chorób jak np nadczynność tarczycy, należy leczyć chorobę podstawową.